Menggigit Kuku pada Kanak-kanak dan Cara Mencegahnya

Menggigit kuku, dari segi perubatan dikenali sebagai onychophagia, ialah tabiat tingkah laku yang berulang yang menghairankan biasa di kalangan kanak-kanak. Kajian menunjukkan bahawa kira-kira 20-33% kanak-kanak berumur antara 7 dan 10 tahun menunjukkan tingkah laku ini [1]. Walaupun ia selalunya merupakan fasa sementara, ia kadangkala boleh berterusan sehingga dewasa atau membawa kepada masalah pergigian dan kesihatan jika tidak ditangani.

Memahami punca dan melaksanakan strategi sokongan boleh membantu ibu bapa membimbing anak-anak mereka ke arah menghentikan tabiat ini.

Kenapa Kanak-kanak Menggigit Kuku?

Tidak ada satu pun sebab mengapa kanak-kanak mula menggigit kuku, tetapi penyelidikan saintifik menyerlahkan beberapa faktor utama:

1. Tekanan dan Kebimbangan: Sama seperti orang dewasa, kanak-kanak mengalami tekanan. Menggigit kuku boleh berfungsi sebagai mekanisme mengatasi untuk meredakan ketegangan yang disebabkan oleh tekanan akademik, cabaran sosial, atau perubahan dalam persekitaran rumah [2].
2. Kebosanan: Apabila tangan atau minda kanak-kanak terbiar, mereka secara tidak sedar mungkin bertukar menjadi menggigit kuku untuk rangsangan deria. Ia sering digambarkan sebagai “tingkah laku berulang yang memfokuskan badan” yang dicetuskan oleh kebosanan [3].
3. Genetik dan Peniruan: Penyelidikan mencadangkan kecenderungan genetik; kanak-kanak yang ibu bapanya menggigit kuku lebih cenderung untuk mengembangkan tabiat itu. Di samping itu, kanak-kanak adalah peniru yang teliti dan mungkin mengamalkan tabiat itu selepas menonton adik beradik atau ibu bapa [4].

Kesan Menggigit Kuku Kronik

Walaupun menggigit kuku sekali-sekala secara amnya tidak berbahaya, onychophagia kronik boleh membawa kepada komplikasi fizikal:

• Isu Pergigian: Menggigit yang kerap boleh merosakkan gigi, merosakkan enamel gigi, malah menjejaskan penjajaran rahang atau gigi (maloklusi) [5].
• Jangkitan: Memecahkan kulit di sekeliling kuku boleh memperkenalkan bakteria, membawa kepada jangkitan yang menyakitkan seperti paronychia.
• Penyakit: Tangan berinteraksi dengan banyak permukaan sepanjang hari. Memasukkan jari ke dalam mulut meningkatkan risiko jangkitan virus dan bakteria yang menjejaskan seluruh badan.

Pencegahan dan Penyelesaian Berkesan

Mematahkan tabiat memerlukan masa dan kesabaran. Berikut ialah strategi yang disokong secara saintifik untuk membantu anak anda:

1. Kenal pasti Pencetus

Pemerhatian adalah langkah pertama. Adakah anak anda menggigit kuku semasa menonton TV (kebosanan) atau sebelum ujian (kebimbangan)? Mengenal pasti pencetus khusus membolehkan anda campur tangan dengan lebih berkesan.

2. Pastikan Kuku Pendek dan Licin

Memotong kuku anak anda dengan kerap mengurangkan kawasan permukaan yang tersedia untuk digigit. Memfailkannya dengan lancar menghilangkan tepi kasar atau hangnails yang mungkin menggoda kanak-kanak untuk “memperbaiki” mereka dengan gigi mereka [6].

3. Peneguhan Positif

Hukuman atau memarahi jarang berkesan untuk menghentikan tabiat dan selalunya boleh meningkatkan kebimbangan, menguatkan tingkah laku. Sebaliknya, gunakan peneguhan positif. Puji anak anda untuk tempoh tidak menggigit, atau gunakan sistem carta pelekat untuk menjejaki kemajuan dan meraikan peristiwa penting.

4. Sediakan Alternatif (Teknik Terapi Carakerja)

Jika tabiat itu mencari deria, tawarkan pengganti:

• Mainan gelisah atau bola tekanan untuk memastikan tangan sibuk.
• Tiub kenyal atau gula-gula getah (untuk kanak-kanak yang lebih besar) untuk memenuhi penetapan mulut.

5. Latihan Pembalikan Tabiat (HRT)

Bagi kanak-kanak yang lebih besar di mana tabiatnya teruk, Latihan Pembalikan Tabiat ialah kaedah terapi tingkah laku yang terbukti. Ia melibatkan meningkatkan kesedaran tentang dorongan dan melibatkan diri dalam “tindak balas bersaing”—tindakan yang menjadikan menggigit kuku secara fizikal mustahil, seperti mengepalkan penumbuk atau duduk di atas tangan sehingga keinginan itu berlalu [7].

Kesimpulan

Menggigit kuku adalah bahagian biasa dalam pembesaran bagi kebanyakan kanak-kanak. Ia jarang menjadi tanda gangguan psikologi yang serius. Dengan mendekati isu ini dengan kesabaran, pemahaman dan sokongan positif, ibu bapa boleh membantu anak-anak mereka mengatasi tabiat ini dengan berkesan. Jika tingkah laku itu mengakibatkan kecederaan diri atau disertai dengan tanda-tanda kesusahan yang lain, berunding dengan pakar pediatrik adalah disyorkan.

---

Rujukan

1. Kelaziman Onychophagia dan Kaitannya dengan Tekanan dan Kualiti Hidup. (2015). Jurnal Sains Penyayang.
2. Persatuan Akademi Dermatologi Amerika. Cara berhenti menggigit kuku.
3. Roberts, M. E., et al. (2015). Kesan kebosanan pada tingkah laku berulang yang memfokuskan badan. Jurnal Terapi Tingkah Laku dan Psikiatri Eksperimen.
4. Ghanizadeh, A. (2011). Menggigit kuku; etiologi, akibat dan pengurusan. Jurnal Sains Perubatan Iran.
5. Onychophagia: A Review. (2010). American Journal of Orthodontics and Dentofacial Ortopedik.
6. Kakitangan Klinik Mayo. Menggigit kuku: Adakah ia menyebabkan kerosakan jangka panjang? Mayo Clinic.
7. Woods, D. W., & Miltenberger, R. G. Pembalikan tabiat: Kajian semula aplikasi dan variasi.